Vierde jaarevent CIV Bio Sciences toont synergie van onderzoek, onderwijs en praktijk in praktijkgericht onderzoek

Onder de noemer ‘Innovatie in actie!’ kregen onderzoek en innovatie een podium op het vierde CIV Bio Sciences jaarevent. Met verhalen van CIV Bio Sciences practor Rianne Veldt-Meijer en collega Walter Zuijderduijn van de Hogeschool Leiden lieten we zien hoe praktijkonderzoek met het werkveld het laboratorium onderwijs verrijkt. Op het Ontdekkingsplein mochten de aanwezigen zelf proeven en ervaren. Het CIV jaarevent, op 30 juni bij BioPartner 1, vond wederom plaats onder de vlag van de Dutch Bio Science Week.

Het CIV Bio Sciences project loopt af, de samenwerking niet!

Bij inloop wachtte de aanwezigen een taartje. Immers het vierde CIV Bio Sciences jaarevent is het laatste jaarevent binnen de RIF mbo projectperiode. Na een warm welkom van gastheer Eric Veldkamp, directeur van de faculteit Science & Technology van de Hogeschool Leiden, volgde een korte update van het CIV Bio Sciences project. Programmamanager Sandra Migchielsen is trots en tevreden: we verwachten het project eind oktober 2026 grotendeels volgens plan en binnen budget en tijd af te ronden. De laatste maanden onderzochten we hoe we, wat in bijna vier jaar is opgebouwd, kunnen verduurzamen. Het fundament van het CIV, het netwerk en de regiefunctie, willen we inbrengen in één parkbreed ‘Talent Office’, om in de toekomst op het Leiden Bio Science Park human capital initiatieven en uitdagingen centraal te coördineren. mboRijnland, projecttrekker, integreert met een nieuwe afdeling ‘Innovatie en onderzoek’ toekomstige samenwerkingen en innovatie in de organisatie. De hybride onderwijs- en onderzoekactiviteiten worden geborgd en voortgezet in het MLO-onderwijs.

Innovatie in actie? Voorbeeld: cellulaire agricultuur

Als de CIV-samenwerking iets gebracht heeft dan is dat de introductie van praktijkonderzoek en innovatie in het mbo. Samen met partner Hogeschool Leiden, specifiek het Kenniscentrum Leiden Centre for Applied Bioscience (LCAB), zijn inmiddels meerdere projecten gestart. Onder de noemer ‘Onderzoek als groeimedium voor celkweekonderwijs’ illustreerde practor Bio Sciences Rianne Veldt-Meijer, ook docent chemie/biochemie bij het MLO van mboRijnland, hoe onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar versterken in praktijkgericht onderzoek in een gedeelde labomgeving.

Celkweekonderwijs refereert hier naar de samenwerking van Hogeschool en mboRijnland in CAN, Cellulaire Agricultuur Nederland. Via bier, kombucha, kefir en vegetarisch vlees belanden we bij cellulaire agricultuur (CA) en kweekvlees. Bij CA worden, via innovatieve methoden en technieken, dierlijk-afgeleide producten gemaakt uit cellen of via fermentatieprocessen, met als gevolg minder milieu-impact, importafhankelijkheid en gezondheidsrisico’s. ‘Powered by’ LCAB en CIV Bio Sciences. Een mooi voorbeeld van hoe de laboratoriumprofessional van de toekomst vandaag én samen wordt opgeleid.

LCAB Learning Community voor Organs-on-Chips, een PPS-pilot

Walter Zuijderduin, programmadirecteur van het Kenniscentrum LCAB, vervolgt het programma met een nieuw voorstel voor publiek-private samenwerking (PPS). Gestart met een eerste lectoraat in 2003, bestaat het Kenniscentrum inmiddels uit acht onderzoeksgroepen plus het practoraat Bio Sciences. Een externe visitatiecommissie kende het recent de maximale score ‘excellent’ toe op alle onderdelen: kwaliteit, impact, organisatie en praktijkgericht onderzoek. Ook in het LCAB staat onderzoek niet los van onderwijs, het houdt vaardigheden, curricula en innovatievermogen actueel.

Walter doet de oproep aan de zaal om deel te nemen aan een ‘Learning Community voor Organs-on-Chips’. Een ‘Organ on a chip’ (OoC) is een ‘microfluidisch chipsysteem’ waarin menselijke cellen worden gekweekt om orgaanfuncties te begrijpen en ziekteprocessen te modelleren. De technologie kan breed worden toegepast, denk aan de ontdekking of het testen van de werkzaamheid van een nieuw medicijn of preklinische veiligheid op cellen van een bloedvat, long of huidtumor. In de technologie komen veel disciplines samen en samenwerking is geboden om alle expertise en faciliteiten bijeen te brengen. Dit kan via de Community for Development (CfD) methode, waarbij talentontwikkeling (o.a. via een OoC-minor), praktijkgericht onderzoek en het delen van faciliteiten samenkomen. Voor de pilot (18 maanden) kunnen partners concrete casussen aandragen. Bij succes groeit het OoC lerend netwerk door naar een structureel, herhaalbaar samenwerkingsmodel, een opschaalbare PPS-werkwijze voor de Bio Sciences. Doe je mee?

Zelf doen op het ontdekkingsplein

De tweede helft van het programma verplaatsten we ons naar het ontdekkingsplein om zelf te zien, ervaren en ontmoeten. Onderzoekers, docenten, studenten en CIV-partners gaven een kijkje in de keuken van het opleiden van toekomstbestendige vakmensen. Verschillende collega´s van LCAB en studenten vertelden over hun (stage)onderzoek aan de hand van een poster, MLO docenten brachten de kneepjes van het netjes pipetteren over. Collega´s van StudieStap toonden verschillende serious games, bedoeld om jongeren hun interesses in wetenschap en techniek te laten ontdekken. In de ´Battle for Cattle´ kun je ziektes herkennen en koeien beter maken. Bij de collega’s van Biotech Traning Facility kon men zich omkleden in cleanroom kledij (‘gowning’ genaamd). Het aantrekken van haarnetje, capuchon en overall zonder daarbij de grond of buitenzijde aan te raken was een nieuwe ervaring, en bepaald niet eenvoudig. Tenslotte konden we tijdens de rondleiding op het Foodlab, onderdeel van LCAB, fermentatie (een cultuur van gisten en bacteriën) in actie zien. Wat een mooi praktijkonderzoek vindt daar plaats aan etenswaren zoals brood en drank. Over de smaak van kombucha, een hip gefermenteerd drankje op basis van thee, liepen de meningen uiteen.

We sloten de middag af met een smaakvolle, zomerse borrel. Tevreden met de opkomst van bijna alle partners, en blij met de enthousiaste reacties op het programma, was ook het vierde CIV Bio Sciences jaarevent geslaagd.

Zoals gewoonlijk ontvangen alle aanwezigen en coördinatoren van de CIV partners dit verslag en de slides.